تبلیغات
علوم آزمایشگاهی برتر | rahazma

علوم آزمایشگاهی برتر | rahazma
آزمایشات تخصصی علوم آزمایشگاهی | دانلود Ebook های تخصصی پزشکی | تصاویری از لام ها
نویسندگان
نظر سنجی
به نظر شما مطالب سایت در چه حدی هستند






صفحات جانبی
لینک های مفید

تاریخچه علوم ازمایشگاهی در ایران 2

 طب دوران اسلامی

پس از حمله اعراب به ایران، طب اسلامی در ادامه طب یونانی، ایرانی و هندی به همت و تلاش پزشکان و دانشمندان همه اقوام مغلوب هجوم اعراب، پا به عرصه وجود گذاشت . در میان کسانی که طب اسلامی را بنیان نهادند، اطبای عرب کمتر دیده می شوند و اگر هم چهره ای پدیدار شده، مقام علمی غیر عرب را نداشته است . منتهی چون زبان این دوره عربی بوده بیشتر کتب به این زبان تألیف شده و متأسفانه جزء آثار عرب محسوب گردیده است.

به هر حال، مسلمین (عرب و غیر عرب ) از اواسط قرن دوم هجری قمری به اهمیت علم و بخصوص دانش پزشکی پی بردند و به ترجمه و مطالعه این علم شریف پرداختند . بزرگترین چهره های طب اسلامی چهار ستاره برجسته آسمان پزشکی ایران یعنی ابن ربن طبری، محمد زکریای رازی، اهوازی و ابوعلی سینا هستند که با ظهور آن ها ارکان چهارگانه طب اسلامی بنا نهاده شد.

بجز بیمارستان گندی شاپور که در پست قبلی و در بخش مقدمه شرح داده شد ، سایر بیمارستان های معتبر ایران عبارت بودند از : بیمارستان ری (مارستان ری) که در قرن سوم و چهارم هجری در ایران دایر بود و زکریای رازی مدتی ریاست آن را عهده دار بوده است، بیمارستان زرند که به دستور عمرولیث صفاری برادر یعقوب لیث صفاری در شهر زرند ساخته شد و بیمارستان اصفهان که در قرن چهارم هجری قمری ساخته شده است.

 

طب در دوران مغول و تیموریان

مغولان پس از مسخر ساختن ایران ابتدا به قتل و غارت و سپس به حکمرانی مشغول شدند .آن ها اطلاعی از علوم عقلی به خصوص پزشکی نداشتند و در میان این قوم خونخوار هیچکس برای پزشکی و درمان وجود نداشت . به این جهت در مواقع ناخوشی و در لشکرکشی ها از پزشکان سرزمین های مفتوحه و اسیران استفاده می کرده اند. نوشته اند که چنگیز در ایران یکی از پزشکان ایرانی را به خدمت گرفت، لیکن بعد او را کشت.جانشینان چنگیز در طول حکومت طولانی خود تحت تأثیر فرهنگ و ادب ایران قرار گرفتند و افراد با سواد و دانشمند ایرانی در رأس بیشتر امور مهم مملکت گماشته شدند . همین وزیران و مقامات ایرانی (مثل خواجه نظام الملک و خواجه رشید الدین فضل ا ...) بودند که منشاء خدمات فراوان در علوم مختلف و پزشکی شدند . در مجموع می توان گفت در دوره مغول و تیموری به پزشکی ایران جز چند مورد چیزی اضافه نگردید و پیشرفتی نیز حاصل نشد . با این حال طب و طبابت ادامه یافت و مخصوصاً توجه به کتاب قانون در طب ابوعلی سینا و نوشتن شرح بر آن وتألیف مختصر آن و باز نگرش شرح همان مختصر رواج یافت.

 

پزشکی و درمان دوره صفویه

صفویان از سال 907 تا سال 1148 هجری قمری در ایران پادشاهی کردند . در دوره صفویه، پزشکی پیشرفت چندانی نکرد و افتخارات چشمگیری به دست نیامد . پزشکان ایرانی بی خبر از زندگی مشابهی که سراسر اروپا را فرا گرفته بود، خود را جانشینان هوشمند ابن سینا می پنداشتند . طبق گزارشات در آن دوران، هر شهری یک یا دو بیمارستان داشت . در دوران صفویه پزشکانی چون یوسف بن محمد هروی، سلطانعلی گنابادی ، ،« خلاصه التجارب » بهاء الدوله(نوربخش) نویسنده کتاب علاء الدین تبریزی، حکیم شفایی کاشانی اصفهانی و آنژدوسن ژوزف (متولد تولوز که به همراه کرملی های پابرهنه به ایران آمد ) و ... اشاره نمود که در ایران و خارج از کشور در طب و طبابت و تدریس و تألیف درخشیدند.

 

پزشکی و درمان زندیه و افشاریه

 علاوه بر اینکه در پزشکی و و زندیه  در عصر افشاریه درمان ایران پیشرفتی حاصل نشد، حکومت ناپایدار افغان ها، جنگ های نادرشاه افشار و عاقبت مرگ کریم خان زند ( 1193 ه .ق) و زمامداری کوتاه جانشینان کریمخان و دربدری و قبل ناجوانمردانه لطفعلی خان زند به دست آقا محمدخان قاجار مجموعاً آن را به سوی انحطاط و سقوط سوق دادند . در عوض فعالیت پزشکان اروپایی از جمله پزشکان انگلیسی و هلندی و ... به همراه کمپانی های خارجی در ایران آغاز شد و طب اروپایی در کشور ایران نفوذ کرد. از جمله مشاهیر طب در این زمان می توان به میرزا محمد هاشم خان علوی (علوی خان )، میرزا محمد نصیرالدین اصفهانی، طبیب خراسانی الاصل، طبیب اصفهانی و حکیم لطفی شیرازی اشاره نمود.

 

پزشکی و درمان دوره قاجاریه

زمانی که قاجارها سلطنت را در ایرا ن آغاز نمودند، اروپا در تمام رشته های علوم به سرعت پیش می رفت اما در زادگاه رازی و ابن سینا و اهوازی و جرجانی و بزرگان دیگر، همان طب قرون اولیه تمدن اسلامی مورد عمل بود . پیشرفت های فوق العاده سریع اروپا برای نخستین بار در دوره فتحعلیشاه قاجار بر اثر احتیاج ات نظامی و فنی ایران را تحت تأثیر قرار داد . درهمین زمان بحث اعزام دانشجویان به اروپا و تحصیل طب در انگلستان آغاز شد . اقدام سودمند دیگر، اشتغال به کار پزشکان اروپایی و اشاعه پزشکی جدید توسط آن ان در ایران خصوصاً تهران بود . ازجمله کارهای بزرگ دیگر تأسیس دارالفنون توسط میرزاتقی خان امیرکبیر را می توان نام برد . تأسیس مریضخانه دولتی درتهران نیز از جمله دیگر کارهای سودمند آن زمان به شمار می آید. غالب اقداماتی که در عهد قاجاریان در ایران به عمل آمد، در دوره ناصرالدین شاه و توسط میرزاتقی خان امیرکبیر صورت گرفته است.

دانشگاه گندی شاپور مقارن  مله اعراب به ایران در اوج اعتلا و افتخار خود بود . شهر گندی شاپور در سال 19 هجری قمری بدون جنگ و خون ریزی توسط اعراب تصرف شد.هر چند پس از فتح شهر، دانشگاه و بیمارستان آن افزون بر دو قرن برجای ماند و خدمات زیادی به اعراب نمود لیکن دیگر آن شکوه و رونق دوران ساسانی خصوصاً عهد انوشیروان در آن دیده نمی شد. خلفای عباسی کمتر به آن توجه داشتند و پس از آن که مدرسه و بیمار ستانی در بغداد تأسیس شد بیشتر به آن پرداختند و از توجه به گندی شاپور چشم پوشی کردند . ظاهراً در عهد خلفای عباسی، بیمارستان گندی شاپور بدون کمک مالی توسط پزشکان آنجا اداره می شد و ریاست آن بر عهده خاندان بختیشوع که از عیسویان نسطوری ایران به حساب می آمدند، بود . در هرصورت گندی شاپور تا نیمه اول قرن هشتم هجری قمری هنوز پابرجا بوده است و اما امروزه خرابه های کانون علمی و صنعتی دوره ساسانیان که شاه آبادن امیده می شود در حدود 12 کیلومتری شمال غربی شوشتر قرار گرفته، نشاندهنده جایگاه نخستین دانشگاه و بیمارستان ایران است.

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

زیست شناسی سلولی و مولکولی
ویروس شناسی پزشکی
خونشناسی
انگل شناسی
ایمنی شناسی
میکروب شناسی
آسیب شناسی
انگل شناسی 2 و تک یاخته ها
دانلود نرم افزار ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
سیستم سیدا دانشگاه آزاد تبریز